Kỳ cuối: Nhịp cầu hữu nghị không bao giờ ngơi nghỉ trên dãy Trường Sơn
Dọc theo dãy Trường Sơn mờ sương, nơi đường biên giới Việt – Lào uốn lượn qua những cánh rừng đại ngàn và bản làng người Pa Cô, Vân Kiều, có những câu chuyện lặng thầm mà bền bỉ như rễ cây bám đá. Từ những năm tháng chiến tranh khốc liệt đến nhịp sống bình yên hôm nay, tình đoàn kết đặc biệt Việt – Lào vẫn hiện hữu trong từng việc làm cụ thể, từng nghĩa cử chân tình của người dân và lực lượng bảo vệ biên giới hai nước.
Nghĩa tình sâu nặng trên dải biên cương
Chúng tôi từng nghe những chiến sĩ quân tình nguyện, chuyên gia Việt Nam chia sẻ: Niềm vui, nỗi buồn với anh em Lào “như một miếng muối, một miếng rau” trong mọi trận chiến ác liệt bảo vệ đất nước Lào. Chính sự sẻ chia ấy đã góp phần làm nên thắng lợi lịch sử ngày 2-12-1975 – ngày khai sinh nước Cộng hòa Dân chủ Nhân dân Lào, trở thành dấu son chói lọi trong lịch sử quan hệ đoàn kết đặc biệt Việt Nam – Lào.
Ngày nay, giữa thời bình, nghĩa tình sâu nặng ấy không hề phai nhạt. Nó tiếp tục được viết tiếp bằng những công trình, chương trình, những phiên chợ, lớp học, ca bệnh… trên khắp tuyến biên giới từ Đà Nẵng, Quảng Nam (cũ), Quảng Trị đến Thừa Thiên - Huế (nay là TP Huế).
TP Đà Nẵng hiện có hai huyện biên giới Nam Giang, Tây Giang (thuộc Quảng Nam cũ) với hơn 170km đường biên tiếp giáp hai huyện Klừm và Đắc Chưng, tỉnh Sê Kông (Lào). Với quan điểm “Giúp bạn là giúp mình”, chính quyền và nhân dân nơi đây đã triển khai nhiều hoạt động thiết thực nhằm hỗ trợ bạn phát triển kinh tế – xã hội, giảm nghèo bền vững.
Ở Nam Giang, công tác kết nghĩa, giúp đỡ huyện Đắc Chưng được duy trì nhiều năm qua. Không chỉ thăm hỏi, tặng quà, địa phương còn hỗ trợ kinh phí xây dựng các mô hình sinh kế, cải thiện hạ tầng dân sinh. Tháng 4-2019, trong dịp tham dự Tết cổ truyền Bunpimay của huyện Đắc Chưng, lãnh đạo huyện Nam Giang (Quảng Nam cũ) đã khánh thành và bàn giao một ngôi trường THCS quy mô 10 phòng học, kèm nhà công vụ giáo viên và khu nội trú học sinh. Với một trong những huyện nghèo nhất tỉnh Sê Kông, công trình trị giá hơn 5 tỷ đồng ấy không chỉ là những bức tường, mái ngói mà đó là niềm tin gửi gắm cho thế hệ trẻ vùng biên, là minh chứng sinh động cho sự sẻ chia vô điều kiện giữa hai địa phương anh em.
Sau đại dịch COVID-19, khi hoạt động xuất nhập cảnh qua các cửa khẩu tạm dừng, đời sống người dân 8 bản giáp biên huyện Đắc Chưng gặp muôn vàn khó khăn. Người dân Lào vốn quen sang Việt Nam trao đổi hàng hóa, khám chữa bệnh nay bị gián đoạn. Thấu hiểu điều đó, UBND huyện Nam Giang đã tổ chức “Phiên chợ 0 đồng” tại cửa khẩu Nam Giang cho hơn 1.000 người dân Lào. Tại phiên chợ ấy, bà con “mua hàng không tốn tiền”, nhận quà từ các đoàn thiện nguyện, được các bác sĩ Bệnh viện 199 (Bộ Công an) khám bệnh, cấp phát thuốc miễn phí. Những nụ cười rạng rỡ trên gương mặt sạm nắng của bà con vùng cao hôm ấy là hình ảnh khó quên với bất cứ ai có mặt.
Trong khi đó ở Tây Giang – nơi có hơn 70km đường biên giáp huyện Klừm, tình hữu nghị lại được thể hiện qua những ca bệnh và lớp đào tạo y khoa. Nhiều năm qua, Trung tâm Y tế huyện Tây Giang đã tiếp nhận, điều trị miễn phí từ 500 đến 800 lượt bệnh nhân Lào mỗi năm. Từ thực tế ấy, đơn vị mạnh dạn đề xuất đào tạo nâng cao tay nghề cho đội ngũ y, bác sĩ huyện Klừm.
Năm 2022, lần đầu tiên trong cả nước, một trung tâm y tế tuyến huyện miền núi của Việt Nam nhận đào tạo chuyên môn cho 6 bác sĩ Lào về siêu âm, X-quang, điện tim, cấp cứu đa khoa, sản khoa. Kinh phí do UBND huyện Tây Giang hỗ trợ; nơi ăn, ở và điều kiện thực hành được chuẩn bị chu đáo. Bác sĩ Souphanh Likhasit xúc động chia sẻ: “Chúng tôi được học tập, thực hành và được đối xử như người thân trong gia đình. Những kiến thức ấy sẽ giúp chúng tôi chăm sóc sức khỏe nhân dân tốt hơn”.
Những lớp học chuyên ngành y tế không biên giới ấy đã góp phần giảm tải cho tuyến điều trị, đồng thời nâng cao năng lực y tế cơ sở của bạn, một cách giúp bền vững và lâu dài.
Gìn giữ mốc giới, giữ vững nghĩa tình
Không chỉ ở Đà Nẵng, Quảng Nam (cũ), dọc tuyến biên giới Quảng Trị và Thừa Thiên - Huế, tình hữu nghị Việt – Lào cũng được vun đắp bằng nhiều hoạt động giao lưu, phối hợp. Tại khu vực giáp Savannakhet, chương trình giao lưu, trao đổi kinh nghiệm giữa Trường dân tộc nội trú La Cồ (Sê Pôn) và Trường TH-THCS Hướng Việt (Hướng Hóa) do ĐBP Hướng Lập phối hợp Đại đội Biên phòng 321 tổ chức đã trở thành điểm hẹn thường niên. Những buổi giao lưu văn nghệ, thể thao, trao quà cho giáo viên và học sinh hai bên giúp thế hệ trẻ hiểu hơn về tình đoàn kết truyền thống.
Ở xã Nhâm, Hồng Vân (A Lưới), mỗi dịp Tết đến xuân về, ĐBP cửa khẩu Hồng Vân lại vận động mạnh thường quân trao hàng trăm suất quà cho học sinh vượt khó của Lào và các “con nuôi biên phòng”. Không ít em đạt thành tích học tập xuất sắc, trở thành niềm tự hào của gia đình và bản làng. Trên tuyến biên giới Thừa Thiên - Huế tiếp giáp Salavan, Sekong, các hoạt động tuần tra song phương, giao ban định kỳ, phối hợp đấu tranh phòng chống tội phạm được duy trì nền nếp. Hai bên còn hợp tác tìm kiếm, quy tập, cất bốc hài cốt liệt sĩ, quân tình nguyện Việt Nam hy sinh tại Lào, đưa về tổ chức lễ truy điệu, an táng trang trọng tại Nghĩa trang Liệt sĩ TP Huế.
Lãnh đạo Bộ Chỉ huy BĐBP Đà Nẵng cho biết, hàng ngàn chuyến tình nguyện đã được tổ chức trong những năm qua. Riêng hơn hai năm xảy dịch bệnh COVID-19, rồi những đợt bão lũ lịch sử, dù điều kiện khó khăn, các chiến sĩ vẫn vận chuyển hàng chục tấn gạo, nhu yếu phẩm, vật tư y tế hỗ trợ người dân Klừm và Đắc Chưng. Các ĐBP A Nông, Trhy, Ga Ry, La Êê, Đắc Pring, cửa khẩu quốc tế Nam Giang thì đang nhận đỡ đầu hàng chục học sinh Lào với mức hỗ trợ 500 nghìn đồng mỗi tháng. Những việc làm ấy lặng lẽ mà bền bỉ, như dòng suối mát nuôi dưỡng cánh rừng hữu nghị…
Việt Nam và Lào – hai đất nước được Chủ tịch Hồ Chí Minh và Chủ tịch Kaysone Phomvihane đặt nền móng cho tình đoàn kết đặc biệt, hôm nay đang được các thế hệ kế thừa tiếp tục viết tiếp bằng những câu chuyện, hành động cụ thể, bằng trách nhiệm đầy nghĩa tình sâu nặng của hai dân tộc anh em, để tuyến biên giới Việt – Lào sẽ mãi là đường biên của hòa bình, ổn định, hữu nghị và phát triển toàn diện.
Công Hạnh







